Diabet və insulin rezistentliyi

Bu nədir

İnsulin qandakı qlükozanın hüceyrələrə keçməsini təmin edən hormondur. İnsulin rezistentliyi (hüceyrələrin insulinə zəif cavab verməsi) zamanı mədəaltı vəzi eyni işi görmək üçün daha çox insulin ifraz etməli olur. Uzun müddət şəkər normal qala bilər, çünki artıq insulin vəziyyəti "ört-basdır" edir.

Bu tarazlıq pozulduqca qlükoza yüksəlməyə başlayır. Əvvəl prediabet mərhələsi gəlir, sonra 2-ci tip diabet. Beynəlxalq meyarlara görə HbA1c 5,7-6,4% və ya ac qarına qlükoza 100-125 mq/dl (5,6-6,9 mmol/l) prediabet, HbA1c 6,5% və ya daha yüksək, ac qarına qlükoza 126 mq/dl (7,0 mmol/l) və ya daha yüksək isə diabet sayılır. Diaqnoz adətən təkrar analizlə təsdiqlənir.

Prosesin mərkəzində çox vaxt visseral piy (daxili orqanların ətrafına yığılan qarın piyi) dayanır. O, iltihab maddələri ifraz edir və insulinin təsirini zəiflədir.

Niyə vaxtında bilmək vacibdir

Kiçik damarlarda dəyişikliklər çox vaxt diabet diaqnozundan əvvəl, prediabet mərhələsində başlayır. Zamanla bu, gözdə, böyrəkdə və ürəkdə özünü göstərə bilər. Sidikdə albuminin görünməsi belə zədələnmənin erkən siqnallarındandır.

İnsulin rezistentliyi tək problem deyil. O, piyli qaraciyər, yüksək triqliseridlər, hipertoniya və kişilərdə aşağı testosteronla sıx bağlıdır. Böyük müşahidə tədqiqatlarında yüksək TyG indeksi 2-ci tip diabetli insanlarda ürək-damar hadisələrinin daha yüksək riski ilə əlaqəli olub.

Bir məqamı da bilmək lazımdır: HbA1c orta göstəricidir. İki insanın HbA1c-si eyni ola bilər, amma birində şəkər gün boyu sakit qalır, digərində tez-tez qalxıb enir.

Yanaşmamız

Ölçürük. Ac qarına qlükoza və HbA1c ilə yanaşı lipidlərə, qaraciyərə, böyrəyə və bel ətrafına baxılır. İnsulin rezistentliyi TyG kimi göstəricilərlə təxmin edilə bilər. Lazım olduqda qlükoza sensoru gün ərzindəki real mənzərəni göstərir.

Birlikdə anlayırıq. Rəqəmlərin nə dediyini sizinlə birlikdə müzakirə edirik: hansı yeməklər, hansı rejim, yuxu və stress şəkərə necə təsir edir. Kişilərdə hormon tərəfi də nəzərə alınır.

Fərdi plan. Plan qidalanma, fiziki aktivlik, çəki və yuxu üzərində qurulur. Dərman lazım olarsa, qərar həkimlə birlikdə verilir.

Təkrar ölçürük. Müəyyən müddətdən sonra analizlər təkrarlanır və plan nəticəyə görə düzəldilir.

Nə vaxt müraciət etməli

• HbA1c və ya ac qarına qlükozanız sərhəd həddədirsə.
• Qarın ətrafınız artıb və çəki tez-tez geri qayıdırsa.
• Ailənizdə 2-ci tip diabet varsa.
• Piyli qaraciyər və ya yüksək triqliseridlər deyilibsə.
• Diabetiniz var, amma analizlər "normal" olduğu halda özünüzü yaxşı hiss etmirsinizsə.
• Gecə tərləmə, səbəbsiz zəiflik kimi şəkər enməsinə bənzər epizodlar olursa.

Bu səhifə məlumat xarakterlidir və həkim müayinəsini əvəz etmir.